Murowanie ścian poniżej poziomu terenu – ściany piwnic i fundamentów

To czego nie widzimy od razu, może pełnić najistotniejsze funkcje. Tak jest w przypadku fundamentów wszystkich budynków mieszkalnych czy komercyjnych. To fundamenty zbierają obciążenia z całego obiektu, przenosząc je na grunt i zapewniając stateczność. Ściany murowane poniżej poziomu terenu to jednak nie tylko fundamenty, ale również ściany piwnic. Jak należy prawidłowo wykonywać ściany usytuowane poniżej poziomu terenu?

Ściany fundamentowe i ściany piwnic
Podstawowym zadaniem, które muszą spełnić ściany fundamentowe, jest przekazanie obciążeń zebranych z całej konstrukcji obiektu na fundament, a następnie na grunt. Taka ich rola jasno wskazuje, że są to najbardziej obciążone ściany obiektu. Dlatego podstawową cechą, którą muszą charakteryzować się ściany fundamentowe, jest wysoka wytrzymałość, czyli wysoka odporność na ściskanie.

Ze względu na trudne środowisko ekspozycji, do wznoszenia ścian fundamentowych lub ścian piwnic zaleca się stosować elementy nisko nasiąkliwe i mrozoodporne, czyli elementy o wysokiej trwałości. Zgodnie ze sztuką budowlaną każdą ścianę znajdującą się poniżej poziomu terenu należy zabezpieczyć przed wnikaniem i degradującym działaniem wilgoci. Typ zastosowanej izolacji zależy od rodzaju i poziomu wody gruntowej. Przy wyborze systemu izolacji pionowej ścian piwnic i ścian fundamentowych należy zawsze stosować rozwiązania systemowe.

Zgodnie z wymaganiami w najniższej spoinie należy wykonać warstwę izolacji uniemożliwiającą przenikanie wilgoci z fundamentu do muru. Rodzaj zastosowanej izolacji poziomej i sposób jej wykonania powinien uwzględniać wszystkie możliwe oddziaływania poziome na mur. Spośród obciążeń poziomych zwykle największe znaczenie ma parcie gruntu. W przypadku występowania dużych obciążeń związanych z parciem gruntu mur można dodatkowo wzmocnić zbrojeniem poziomym, w zależności od rodzaju spoiny wspornej np. zbrojeniem typu Murfor.

Z jakich materiałów murować ściany fundamentowe i ściany piwnic?
W Systemie Budowy H+H podstawowym produktem polecanym do budowy ścian poniżej poziomu terenu jest specjalnie przeznaczony do tego zastosowania bloczek silikatowy H+H Silikat F25. Jest to element o wysokiej wytrzymałości i szerokości 25 cm. Jego tolerancja wymiarowa umożliwia łączenie na spoinę cienkowarstwową. Ściany piwnic i fundamentów należy murować z wypełnieniem spoiny pionowej, dlatego element F25 posiada gładkie powierzchnie czołowe. Ściany te należy ze sobą łączyć za pomocą przewiązania murarskiego. Niedopuszczalne jest stosowanie łączników.

Podziemne ściany budynku mogą być również wykonywane z bloczków z betonu komórkowego. W Systemie Budowy H+H elementy z betonu komórkowego mają gęstości od 300 do 700 kg/m3. Ściany piwnic i fundamentów powinny być wznoszone z elementów o gęstości minimum 600 kg/m3, najlepiej z bloczków gładkich, które ułatwiają prawidłowe wypełnienie spoin pionowych, i z uwzględnieniem wszystkich wyżej wymienionych wytycznych wykonywania ścian poniżej poziomu terenu.

Najczęściej zadawane pytania

Jaką funkcję pełnią ściany fundamentowe w budynku?

Ściany fundamentowe przenoszą obciążenia z całej konstrukcji budynku na fundament i grunt. Z tego względu są jednymi z najbardziej obciążonych elementów konstrukcyjnych i muszą charakteryzować się wysoką wytrzymałością na ściskanie oraz trwałością.

Jakie wymagania powinny spełniać ściany fundamentowe i ściany piwnic?

Ściany znajdujące się poniżej poziomu terenu powinny być wykonane z materiałów o wysokiej wytrzymałości, niskiej nasiąkliwości i odporności na mróz. Niezbędne jest również zastosowanie odpowiedniej izolacji przeciwwilgociowej, dostosowanej do warunków gruntowo-wodnych.

Dlaczego izolacja przeciwwilgociowa ścian fundamentowych jest tak ważna?

Izolacja chroni ściany przed przenikaniem wilgoci oraz jej niszczącym wpływem na konstrukcję. Rodzaj izolacji pionowej i poziomej powinien być dobrany do poziomu wód gruntowych oraz wykonany zgodnie z rozwiązaniami systemowymi.

Kiedy stosuje się zbrojenie poziome w ścianach fundamentowych?

Jeżeli ściany fundamentowe są narażone na duże obciążenia poziome, zwłaszcza parcie gruntu, mogą wymagać dodatkowego wzmocnienia zbrojeniem poziomym, np. typu Murfor. Zakres zbrojenia powinien wynikać z projektu konstrukcyjnego.

Jakie bloczki H+H są przeznaczone do wykonywania ścian fundamentowych?

W Systemie Budowy H+H do wykonywania ścian poniżej poziomu terenu przeznaczony jest bloczek silikatowy H+H Silikat F25. Charakteryzuje się wysoką wytrzymałością, niską nasiąkliwością oraz dokładnością wymiarową umożliwiającą murowanie na cienkiej spoinie.

Czy ściany fundamentowe można wykonywać z betonu komórkowego?

Tak. Artykuł wskazuje, że ściany fundamentowe i ściany piwnic mogą być wykonywane również z bloczków z betonu komórkowego o gęstości co najmniej 600 kg/m³. Zalecane są elementy o gładkich powierzchniach, które umożliwiają prawidłowe wykonanie spoin pionowych.

Jak wykonywać spoiny w ścianach fundamentowych?

Ściany fundamentowe i ściany piwnic należy wykonywać z pełnym wypełnieniem zarówno spoin poziomych, jak i pionowych. Elementy powinny być łączone za pomocą przewiązania murarskiego, co zapewnia odpowiednią wytrzymałość i szczelność konstrukcji.

Czy w ścianach fundamentowych można stosować metalowe łączniki?

Nie. Zgodnie z opisanym Systemem Budowy H+H ściany fundamentowe oraz ściany piwnic należy łączyć wyłącznie poprzez odpowiednie przewiązanie murarskie. Stosowanie metalowych łączników w tych elementach konstrukcyjnych jest niedopuszczalne.