Promieniotwórczość naturalna - czym jest, ile wynosi f1 i f2 dla elementów Systemu Budowy H+H

Przez pojęcie promieniotwórczości naturalnej należy rozumieć promieniowanie, które pochodzi z naturalnych pierwiastków radioaktywnych. Znajduje się w otaczających nas przedmiotach a nawet w środowisku naturalnym więc jesteśmy narażeni na jego oddziaływanie nawet jeśli bardzo staralibyśmy się go uniknąć.

Czym jest promieniowanie naturalne?

Promieniowanie naturalne należy interpretować jako zjawisko polegające na wysyłaniu i przenoszeniu na odległość energii pochodzącej od naturalnych pierwiastków promieniotwórczych.

Promieniowanie materiałów budowlanych

W Polsce Prawo budowlane oraz Prawo atomowe i rozporządzenia wykonawcze wraz z rekomendacjami Unii Europejskiej dotyczącymi średniego rocznego stężenia radonu w budynkach wskazują, jakie powinny być utrzymywane warunki higieniczno-zdrowotne w pomieszczeniach budowlanych. Należy zwrócić uwagę na promieniowanie gamma i alfa materiałów, na które narażone są istoty żywe, w tym ludzie w budynkach. Przyjęto zatem za podstawę oceny wyrobów budowlanych dwa kwalifikacyjne wskaźniki aktywności: 

  • f1 – określa zawartość naturalnych izotopów promieniotwórczych (brane pod uwagę są zawartości: potasu, radu i toru), jest to wskaźnik bezwymiarowy 
  • f2 – informuje o zawartości radu Ra-226, jednostka wskaźnika to Bq/kg. 

Za dopuszczalne wartości wskaźników są uznawane: w przypadku f1 wartość nie większa niż 1,2; natomiast wartość graniczna wskaźnika aktywności f2 to 240 Bq/kg. Elementy Systemu Budowy H+H pod względem promieniotwórczości naturalnej należą do najbezpieczniejszych materiałów murowych. Średnie wartości wskaźników f1 oraz f2 dla betonu komórkowego oraz dla silikatów są jednakowe i wynoszą odpowiednio f1 = 0,16 (≤ 1,2) oraz f2 = 20 Bq/kg (≤ 240 Bq/kg).

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest promieniotwórczość naturalna?

Promieniotwórczość naturalna to zjawisko związane z obecnością naturalnych pierwiastków promieniotwórczych występujących w środowisku. Promieniowanie pochodzące od tych pierwiastków jest obecne również w wielu materiałach budowlanych. 

Jak ocenia się promieniotwórczość materiałów budowlanych?

Do oceny materiałów budowlanych wykorzystuje się dwa wskaźniki aktywności: f1 oraz f2. Wskaźnik f1 określa zawartość naturalnych izotopów promieniotwórczych, natomiast f2 odnosi się do zawartości radu Ra-226. 

Jakie są dopuszczalne wartości wskaźników f1 i f2?

Za dopuszczalne uznaje się wartości f1 nie większe niż 1,2 oraz f2 nieprzekraczające 240 Bq/kg. Wartości te służą do oceny bezpieczeństwa materiałów stosowanych w budownictwie. 

Jakie wartości f1 i f2 mają silikaty oraz beton komórkowy H+H?

Średnie wartości wskaźników dla silikatów i betonu komórkowego H+H wynoszą odpowiednio f1 = 0,16 oraz f2 = 20 Bq/kg. Są to wartości znacznie niższe od obowiązujących limitów. 

Czy promieniotwórczość naturalna materiałów budowlanych jest groźna dla mieszkańców?

Materiały budowlane dopuszczone do stosowania muszą spełniać określone wymagania dotyczące bezpieczeństwa radiologicznego. Wartości wskaźników dla produktów H+H mieszczą się daleko poniżej wartości granicznych określonych w przepisach. 

Dlaczego badanie promieniotwórczości materiałów budowlanych jest ważne?

Badania pozwalają ocenić wpływ materiałów na warunki higieniczno-zdrowotne wewnątrz budynków. Dzięki temu inwestorzy i projektanci mogą wybierać rozwiązania spełniające wymagania bezpieczeństwa użytkowania.